English
25/10 – 26/10/2026 | Tuy Hòa, Đắk Lắk
Kể từ khi vận hành cửa hàng Green Gem Shop (GGS) năm 2019, chúng tôi nhận ra rằng: quá trình chuyển đổi thời trang tuần hoàn vẫn đang gặp nhiều thách thức từ rào cản hạ tầng tái chế khép kín (textile-to-textile) đến nhận thức cộng đồng. Hiểu rõ bài toán này, doanh nghiệp xã hội Keep Vietnam Clean đã mang sáng kiến xây dựng mạng lưới thời trang bền vững đến Diễn đàn Việt Nam Không rác 2026 (diễn ra ngày 25–26/10 tại Tuy Hòa, Đắk Lắk). Đây là bước đi chiến lược nhằm kết nối các nguồn lực để giảm thiểu rác thải dệt may sau tiêu dùng.
Nội dung bài viết:
- Bối cảnh và thách thức: Rác thải thời trang sau tiêu dùng
- Sự thành lập của mạng lưới thời trang tuần hoàn
- Các giải pháp thúc đẩy hạ tầng và tái chế khép kín
BỐI CẢNH VÀ THÁCH THỨC CỦA THỜI TRANG TUẦN HOÀN: TÁI CHẾ RÁC THẢI THỜI TRANG SAU TIÊU DÙNG
Sứ mệnh của Green Gem Shop
Kể từ năm 2019, Green Gem Shop – Một cửa hàng secondhand để gây quỹ cho doanh nghiệp xã hội Keep Vietnam Clean, đã được thành lập với một sứ mệnh: thúc đẩy thời trang tuần hoàn, và giảm thiểu rác thải dệt may đã qua sử dụng. Trong suốt 7 năm hoạt động, Green Gem Shop đã đóng góp để cải thiện tình trạng các sản phẩm quần áo, đồ may mặc bị vứt bỏ, thông qua việc:
- 71 tấn đồ cũ đã được Green Gem Shop tiếp nhận và xử lý kể từ năm 2019 đến nay.
- Khoảng 80% khối lượng được tái sử dụng thành công thông qua kênh bán lại secondhand hoặc gửi tặng cho các chương trình quyên góp cộng đồng có uy tín.
Bối cảnh và vấn đề rác thải thời trang có giá trị sử dụng thấp
Việt tái chế rác thải dệt may, đặc biệt là rác thải thời trang sau tiêu dùng đang gặp phải không ít trở ngại trong bối cảnh bị hạn chế về mặt công nghệ ở Việt Nam. Theo UNDP và GIZ, ước tính 10 – 25% lượng vải sử dụng trong sản xuất may mặc tại Việt Nam trở thành chất thải hậu sản xuất. Phần lớn được tái chế theo hướng tạo ra sản phẩm giá trị thấp hơn, một phần bị đốt hoặc chôn lấp.
Đó chính là một trong những thách thức mà Keep Vietnam Clean cùng nhìn ra sau khi đã vận hành cửa hàng Green Gem Shop được 7 năm, đó là giải quyết các sản phẩm thời trang sau tiêu dùng: 20% đến 30% lượng quần áo thu gom không thể tái sử dụng do đã rách hỏng, xuống cấp hoặc có chất lượng quá thấp.
Thách thức này càng trở nên phức tạp hơn khi nhìn vào tỷ lệ các loại vải cần được xử lý, thông qua một khảo sát mà Keep Vietnam Clean đã từng thực hiện với nhóm mạng lưới của mình. Số liệu khảo sát thực tế cho thấy vải từ sợi tổng hợp chiếm tỷ trọng áp đảo từ 50% đến 60%, trong khi vải pha polycotton chiếm khoảng 20% đến 30%. Chính sự ưu thế của các loại sợi tổng hợp khó phân hủy cùng tính chất pha trộn phức tạp đã tạo nên rào cản rất lớn cho khâu phân loại thủ công cũng như các nỗ lực xử lý rác thải thời trang hiện nay.
Trong buổi diễn đàn, Keep Vietnam Clean đã nhấn mạnh rằng: Từ những thực tế đó, có thể thấy việc xử lý rác thải thời trang – đặc biệt là các loại vải sợi tổng hợp và các sản phẩm may mặc có giá trị sử dụng thấp – là một bài toán đầy thách thức do sự phức tạp của vật liệu cũng như những bất cập về công nghệ xử lý. Để tháo gỡ điểm nghẽn này, cần những giải pháp thiết thực, sự liên kết chặt chẽ hơn nữa trong toàn bộ chuỗi giá trị, cùng sự chung tay đồng hành từ các doanh nghiệp, các cơ sở xử lý và cộng đồng.
Sự thành lập của Mạng lưới Thời trang Tuần hoàn (Circular Fashion Network – CFN)
Trong diễn đàn, KVC cũng đã giới thiệu về việc thành lập Mạng lưới Thời trang Tuần hoàn và nhấn mạnh rằng: một cửa hàng hay một tổ chức đơn lẻ không thể giải quyết trọn vẹn bài toán này. Để hiện thực hóa mục tiêu giữ lại mọi sản phẩm may mặc trong nền kinh tế ở giá trị cao nhất có thể, Mạng lưới Thời trang Tuần hoàn (CFN) đã chính thức ra đời.
Mạng lưới hướng đến việc kết nối các nguồn lực xã hội để thúc đẩy 3 hành động cốt lõi: Tái sử dụng (Reuse) – Sửa chữa, nâng cấp (Repair & Upcycle) – Tái chế (Recycle).
Sau một thời gian vận hành, CFN đã ghi nhận nhiều dấu ấn tích cực:
- Quy tụ 11 doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ (SMEs) trong lĩnh vực thời trang tái chế, cùng chia sẻ tài nguyên, kỹ thuật và giải pháp xử lý vải vụn, đồ cũ. Đáng chú ý, 80% thành viên trong mạng lưới là các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.
- Lan tỏa nhận thức cộng đồng: Chuỗi sự kiện Circular Fair & Forum đã thu hút hơn 300 lượt khách tham gia trực tiếp và tạo ra hơn 20.000 lượt tiếp cận trên các nền tảng trực tuyến, góp phần thay đổi thói quen tiêu dùng thời trang của giới trẻ.
- Mở rộng đối thoại đa bên: Thúc đẩy các cuộc thảo luận chuyên sâu về tính tuần hoàn của rác thải dệt may sau tiêu dùng với các tổ chức quốc tế và đối tác phát triển như GIZ Vietnam, Investing in Women, Pacific Environment, TAGOM,…
Các giải pháp thúc đẩy hạ tầng và công nghệ khép kín
Dù tiềm năng phát triển là rất lớn, Việt Nam vẫn đang vấp phải nhiều rào cản mang tính hệ thống.
Thị trường hiện nay vẫn thiếu hụt trầm trọng cơ sở dữ liệu về các đơn vị kinh doanh đồ cũ cũng như dòng luân chuyển hàng tồn dư. Đáng lo ngại hơn, hạ tầng công nghệ khép kín từ vải sang vải (textile-to-textile) cho sợi tổng hợp và sợi pha gần như chưa hoàn thiện, trong khi các nhà máy công nghiệp lại đặt ra những đòi hỏi rất khắt khe về khối lượng thu gom tối thiểu và chất lượng của nguyên liệu đầu vào.
Bên cạnh đó, nhu cầu của người tiêu dùng đối với các dòng sản phẩm tái chế nâng cấp vẫn chưa thực sự đủ lớn để tạo nên một thị trường đầu ra vững chắc.
Để vượt qua những rào cản này, KVC cùng Green Gem Shop đang từng bước triển khai các giải pháp thí điểm mang tính chiến lược:
- Nghiên cứu phát thải chuyên sâu: Phân tích chi tiết thành phần dòng thải dệt may thực tế tại các đô thị nhằm chuẩn hóa dữ liệu đầu vào theo đúng tiêu chuẩn khắt khe của các nhà tái chế công nghiệp.
- Hợp tác tái chế công nghiệp: Thiết lập quan hệ đối tác với các đơn vị kỹ thuật và nhà máy tái chế để thử nghiệm các quy trình biến vải cũ thành sợi mới, từng bước hiện thực hóa vòng lặp khép kín cho ngành may mặc.
- Mở rộng mạng lưới điểm thu gom chiến lược: Tăng cường các trạm thu nhận quần áo cũ tại cộng đồng gắn liền với quy trình phân loại chuyên nghiệp ngay từ đầu nguồn.
Đồng hành cùng Keep Vietnam Clean và Green Gem Shop thúc đẩy tác động bền vững
Đồng hành cùng Mạng lưới Thời trang Tuần hoàn
Keep Vietnam Clean luôn chào đón và mong muốn kết nối sâu rộng với các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân cùng chia sẻ tầm nhìn phát triển thời trang tuần hoàn tại Việt Nam. Hãy cùng chúng tôi tham gia vào mạng lưới để mở rộng các sáng kiến tái chế, thúc đẩy tiêu dùng bền vững, chung tay kéo dài vòng đời sản phẩm may mặc và kiến tạo những giá trị tác động tích cực, lâu dài cho môi trường và cộng đồng tại đây.
Cùng Green Gem Shop trao vòng đời mới cho đồ cũ
Mỗi hành động nhỏ của từng cá nhân trong cộng đồng đều góp phần tạo nên sự thay đổi lớn cho hệ sinh thái thời trang tuần hoàn. Nếu bạn đang có những bộ quần áo, phụ kiện đã qua sử dụng còn dùng tốt nhưng không còn nhu cầu mặc, hãy gửi gắm đến Green Gem Shop. Sự ủng hộ và đóng góp đồ cũ của bạn không chỉ giúp giảm bớt áp lực rác thải lên các bãi chôn lấp, mà còn trực tiếp gây quỹ cho các dự án bảo vệ môi trường ý nghĩa của Keep Vietnam Clean.
Quyên góp quần áo cũ tại Green Gem Shop: Tại Đây
Chung tay ủng hộ các hoạt động vì môi trường của Keep Vietnam Clean: Tại Đây
