Trong những ngày cận Tết Nguyên đán 2026, Keep Vietnam Clean (KVC) đã tổ chức chuỗi tập huấn “Thực hành Tết bền vững” nhằm đồng hành cùng cộng đồng địa phương xây dựng các thực hành tín ngưỡng văn minh, thân thiện với môi trường.
Sự kiện thuộc khuôn khổ Chiến dịch “Kitchen God Day 2026 – Hành động vì Ngày lễ Ông Công, Ông Táo”, diễn ra vào ngày 24/01/2026 tại phường Bồ Đề và ngày 25/01/2026 tại thôn Thụy Lôi, xã Thư Lâm, Hà Nội, thu hút tổng cộng 209 người tham dự là hội viên Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh và Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tại hai địa phương.
Bài viết này có gì
- Hai buổi tập huấn Tết bền vững đã bàn về điều gì
- Vì sao KVC chọn nhóm người tham dự này
- Cách xử lý tro vàng mã đúng cách
- Các đối tác đồng hành
Tết bền vững: nhìn lại thói quen ngày Tết dưới góc nhìn môi trường
Hai buổi tập huấn được thiết kế như một không gian chia sẻ mở, nơi những câu chuyện quen thuộc của ngày Tết – từ việc đốt vàng mã, thả cá chép đến cách xử lý rác thải sinh hoạt – được nhìn lại dưới lăng kính sức khỏe cộng đồng và bảo vệ môi trường.
Chương trình tập huấn Tết bền vững tập trung vào hai nội dung chính: tác động của việc đốt vàng mã tới môi trường và sức khỏe con người do chị Bùi Ngọc Diệp – Giám đốc Keep Vietnam Clean trình bày, và ảnh hưởng của rác thải nhựa tới hệ sinh thái do chị Nguyễn Thị Trà My – Cán bộ Dự án KVC chia sẻ.
Thông qua hình ảnh trực quan, câu hỏi tương tác và các ví dụ gần gũi, người tham dự đã cùng thảo luận về:
- Thực trạng đốt vàng mã và rác thải nhựa tại Việt Nam;
- Ý nghĩa của khái niệm Tết bền vững trong đời sống hằng ngày;
- Tác động của khói bụi, tro vàng mã tới không khí, nguồn nước và sức khỏe gia đình;
- Những giải pháp có thể áp dụng ngay trong dịp Tết bền vững: tối giản lượng vàng mã, xử lý tro đúng cách, ưu tiên vàng mã truyền thống, phân loại rác tại nguồn và giảm nhựa dùng một lần.
Vì sao tập huấn Tết bền vững chọn đúng nhóm người này
Một chi tiết dễ bị bỏ qua: người tham dự không phải là học sinh, sinh viên mà là hội viên Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh và Đoàn Thanh niên. Đây là lựa chọn có chủ đích.
Trong hầu hết gia đình Việt, người quyết định mua bao nhiêu vàng mã, hóa vàng vào giờ nào, đổ tro ở đâu chính là những người phụ nữ lớn tuổi trong nhà. Truyền thông Tết bền vững cho trẻ em thì dễ tạo ra hình ảnh đẹp, nhưng thay đổi hành vi thực tế lại nằm trong tay người đang trực tiếp thực hiện nghi lễ.
Hơn nữa, ba tổ chức này đều có mạng lưới sinh hoạt định kỳ tại tổ dân phố. Một người được tập huấn hôm nay sẽ mang nội dung đó vào cuộc họp chi hội tháng sau. Đây là cơ chế lan tỏa mà một buổi truyền thông đại chúng khó có được: 209 người không dừng lại ở 209 hộ gia đình.
Xử lý tro vàng mã thế nào cho đúng tinh thần Tết bền vững
Câu hỏi được đặt ra nhiều nhất trong cả hai buổi tập huấn Tết bền vững là: hóa vàng xong thì đổ tro đi đâu? Đây cũng chính là điểm nghẽn thực tế của phong tục – nhiều gia đình đổ tro xuống sông, hồ vì tin rằng như vậy mới “trọn vẹn”.
Nguyên tắc mà KVC khuyến nghị trong thực hành Tết bền vững rất đơn giản:
- Để tro nguội hoàn toàn trước khi thu dọn – tro còn nóng vừa gây nguy hiểm vừa tiếp tục phát tán bụi mịn.
- Gói kín tro trong giấy hoặc túi giấy, không dùng túi nilon.
- Bỏ vào rác thải sinh hoạt theo quy định của địa phương, không đổ xuống sông, hồ, ao.
- Khi thả cá chép, thả cá chứ không thả túi – mang túi nilon về và bỏ đúng nơi.
Điều đáng nói là không có bước nào trong danh sách trên yêu cầu bỏ đi phong tục. Đây là điểm mấu chốt trong cách tiếp cận của KVC: Tết bền vững không phải là bỏ lễ, mà là làm lễ theo cách không gây hại.
Tết bền vững bắt đầu từ nhận thức cộng đồng
Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức, các buổi tập huấn còn khuyến khích người dân chia sẻ kinh nghiệm thực tế tại gia đình và khu dân cư. Nhiều cô bác đã đặt câu hỏi về cách xử lý tro sau khi hóa vàng, cách thay thế đồ nhựa trong mâm cỗ Tết hay phương án vận động con cháu cùng thay đổi thói quen.
Chính sự chủ động này cho thấy cộng đồng địa phương đang dần trở thành chủ thể của giải pháp, thay vì chỉ là người tiếp nhận thông tin. Khi người tham dự chuyển từ câu hỏi “có nên hay không” sang câu hỏi “làm thế nào”, đó là dấu hiệu rõ nhất cho thấy thông điệp đã được tiếp nhận. Đây cũng là mục tiêu cốt lõi mà KVC hướng tới trong hành trình thúc đẩy thực hành Tết bền vững.
Tri ân các đối tác đồng hành
Keep Vietnam Clean xin gửi lời tri ân sâu sắc đến Nhà tài trợ Bạc Asian Trails; các Nhà tài trợ Đồng gồm Pacific Environment Vietnam (PEVN), Trường Hà Nội Toronto (HTS), Enzyco, Wide Eyed Tours & Travel và Kapiti College; cùng các Nhà tài trợ Đồng hành là EXO Travel, British International School Hanoi (BIS) và Acacia International Pre-school.
Chúng tôi trân trọng cảm ơn sự phối hợp của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phường Bồ Đề và Ban Quản lý thôn Thụy Lôi khu 5, 6, 7 trong công tác tổ chức tại địa phương. Đặc biệt, buổi tập huấn tại Thụy Lôi được tài trợ bởi Global Alliance for Incinerator Alternatives (GAIA) – Zero Waste Asia, nằm trong khuôn khổ International Zero Waste Month 2026 do GAIA khởi xướng.
Keep Vietnam Clean cũng chân thành cảm ơn Nhà tài trợ ENZYCO đã hỗ trợ các phần quà ý nghĩa là những sản phẩm tẩy rửa sinh học thân thiện với môi trường như nước lau đa năng, nước giặt sinh học… Những món quà thiết thực này đã góp phần khích lệ người dân bắt đầu thực hành lối sống xanh ngay từ không gian gia đình.
Cùng KVC hướng tới một mùa Tết xanh, an lành và bền vững
Điều KVC trân trọng nhất sau mỗi chương trình không chỉ là những kiến thức được lan tỏa, mà còn là tinh thần lắng nghe và mong muốn thay đổi từ cộng đồng. Một cái Tết bền vững không đến từ những điều lớn lao, mà bắt đầu từ các lựa chọn nhỏ mỗi ngày: bớt một tập vàng mã, thêm một lần phân loại rác, giảm một chiếc túi nilon.
KVC tin rằng với sự chung tay của người dân và các đối tác, thông điệp về một dịp Tết không rác thải sẽ tiếp tục được nhân rộng, góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cho chính mỗi gia đình Việt Nam. Bạn có thể tìm hiểu thêm về câu chuyện của chúng tôi hoặc theo dõi các hoạt động gần đây.
Doanh nghiệp muốn đồng hành cùng chương trình Tết bền vững năm sau có thể liên hệ qua trang dịch vụ của KVC.
